Life of Brian

MS 33 yılında başlayan film İsa’dan birkaç metre ötede onunla eş zamanlı olarak doğan Brian’ın hikayesini anlatıyor. Kayan bir yıldızın yönlendirdiği 3 doğulu bilgenin yanlış eve girip yanlış kişiyi kutsamaları yüzünden İsa ile aynı hayatı yaşamak zorunda kalan Brian, yaşadığı talihsizlikler eşliğinde bir peygamber olmak yerine devrimci bir militan olmaya daha çok yaklaşır. Buna karşın onun mesih olduğuna inanan halkı bir türlü bunun tersine inandıramaz.

İlk bakışta kara mizah gibi gözüken Life of Brian, aslında her dakikası önemli olan sağlam bir eleştiridir. Vizyona girdiği dönem pek çok ülkede yasaklanan yapım din eleştirisi yapmasının ötesinde, dini yorumlamadaki saçmalıklara ve insanın gözü kapalı inanma ihtiyacına dikkat çekiyor. Detay⇓

Ünlü İngiliz komedi grubu Monty Python tarafından çekilen 3 filmin bana göre en başarılısı olan yapım, iki farklı şekilde izlenebiliyor bunu en başta açıklamam gerek. İlki kara mizah ve gülmeye odaklı izleme; bu noktada hayal kırıklığı yaşamanız çok olası çünkü hem kültür farkından hem de çevirinin yetersiz kalmasından ötürü pek çok şakanın salakça olduğunu düşünebilirsiniz. İkincisi ise yukarıda da giriş yaptığım eleştiri odaklı izleme şekli. Bu şekilde izlerseniz yine güleceksiniz tabi ki ancak söylenen her sözün altında düşünülmesi gereken sağlam eleştiriler olduğunu fark edeceksiniz. 

Hikayede İsa ile karıştırılan bir adam olarak gözüken Brian, onun kaderini yaşamak için zorlanıyor ancak buna karşın birey olarak kendi istediği hayatı yaşamaya çalışıyor. İşe bu noktada filmin temel sorgulamaları da ortaya çıkıyor. Onun her yaptığını kutsallaştıran halk, körü körüne bir inanç ile ona mesih gibi davranmaya devam ediyor. Onu hiçbir şekilde Brian (isa ya da her neyse), bir birey ya da insan olarak görmüyorlar ve tamamen sembolik kimliğine odaklanıyorlar. Çünkü sürü psikolojisi bunu gerektirir ve insan kurtarılmaya ihtiyaç duyan zavallı bir varlıktır. Bu eleştiriyi en iyi yansıtan benim de en sevdiğim sahnesini örnek vermek istiyorum. (Korkmayın spoiler sayılmaz)

-Beni yanlış anladınız. Beni takip etmek zorunda değilsiniz. Kimseyi takip etmek zorunda değilsiniz. Kendi kendinize düşünebilirsiniz. Sizler birer bireysiniz.

(hep bir ağızdan) Evet bizler birer bireyiz!

-Hepiniz farklısınız.

(hep bir ağızdan) Evet hepimiz farklıyız!

(bir kişi) Ben değilim.

-Kendi kendinize bunu keşfetmelisiniz.

(hep bir ağızdan) Kendi kendimize bunu keşfetmeliyiz!

-Aynen.

(hep bir ağızdan) Bize daha fazla anlat!

İnsan sürekli olarak bir sürünün parçası olmaya çalıştı, sürüler ise yüzyıllar boyunca dinler tarafından güdüldü. Dinler insanın hayatına bir anlam ve bir amaç vererek iktidarlarını sürdürdüler. Birbirlerinin alanlarına girdiklerinde ya da gerçekten düşünen insanlar tarafından sıkıştırıldıklarında ise şiddet yoluyla cevap verdiler, savaşlar çıkardılar. Hepsi körü körüne inandıkları şeylerin büyüsünün bozulmaması ve düşünmek zorunda kalmamaları içindi. 

Günümüzde bu durum dinlerin kontrolünden çıkıp tüketim odaklı kapital düzenin eline geçti(çok komünist bi cümle oldu). İnsanlar yine aynı psikoloji ile din yerine tüketimin dediklerini yapmaya başladılar ve yine düşünmek zorunda değiller. Life of Brian temel olarak işte bunu göstermeye çalışıyor. Onları sorgulamaya itseniz bile yerleşmiş sürü psikolojisi bunu da sindirmeye çalışıyor. Çünkü insanları kandırmak, kandırıldıklarına ikna etmekten daha kolaydır (M. Twain). Hep bir ağızdan bizler birer bireyiz demeleri ise bana göre bu konuda yapılmış en iyi eleştiri. Gerçekten farklı olanın ise öyle olmadığını söylemesi de apayrı bir bakış sunuyor.

life-of-brian-crucifixion

Tüm bu söylediğimin yanında film aslında toplumsal cinsiyetten bürokrasiye kadar pek çok konuda farklı eleştiriler de sunuyor. Ancak bunları keşfetmek size kalmış. Çünkü hepsini anlatmak filmden daha uzun sürebilir. 

Kısacası kara mizah süsü verilmiş bu eleştiriyi mutlaka izleyin derim. Bir buçuk saatinizi verdiğinize kesinlikle değecektir (eğer doğru şekilde izlerseniz). Benim puanım 9.

* İngilizce konusunda kendinize güvenmiyorsanız kaliteli bir çeviri ile izlediğinizden emin olun çünkü esprileri anlayamayabilirsiniz.

⇓Meşhur Sahne⇓

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s