MY NEIGHBOR TOTORO

Anneleri hastanede yatmakta olan Mei ve Satsuki, biraz da ona yakın olabilmek için babaları ile taşraya taşınırlar. Yeşillikler içindeki yeni evlerine çabucak uyum sağlayan iki kardeş, neredeyse tüm zamanlarını beraber geçirmekte ve annelerinin iyileşmesinin umutla beklemektedirler. Bu süre zarfında bir orman ruhu olan Totoro ile tanışmaları ise hayatlarını oldukça ilginç bir hale getirir…

Anime dünyasında neredeyse tanrı konumunda olan Hayao Miyazaki’nin belki de en ikonik yapıtı olan Komşum Totoro, aynı zamanda en kişisel işlerinden de biri. Çocukluğu en saf (ya da sadece olması gerektiği) hali ile izlememize imkan veren film, sadeliği ve naifliği ile izleyici üzerinde mükemmel bir etki bırakıyor. Arka planda ise çocukluk ve yetişkinlik kavramlarını sorgularken, geçtiği döneme dair de adeta iyileştirici bir reçete sunuyor. Biraz kamaşık mı oldu, o halde bunları biraz açalım.

 

1988 yapımı bu başyapıtın bana göre iki farklı yönü bulunuyor. İlki çocukluk ve düşsel gerçeklik üzerinden yetişkinliğe, hatta aradaki geçiş evresine dair bir sorgulama sunuyor. Ancak bu sorgulama, kötü örneği göstererek değil de nasıl olabileceğinin resmini çizerek sağlanıyor. Hani tüm çocuk filmlerinde karakterin yaşadıklarına “inanmış gibi” yapan, fakat her zaman hayaller ile gerçek dünya arasındaki çizgi görevi gören yetişkinler vardır ya. İşte bu film bunu yapmıyor ve belki de olması gereken bir yetişkinlik göstermeye çalışıyor. 

Filmdeki baba figürü sürekli çalışmak ve yetişkin olmak zorunda kalmasına rağmen düşsel gerçeklikten kopmamış, çocukluğa yabancılaşmamış bir şekilde resmediliyor. Yani çocukları büyüyene kadar onlara inanmış gibi yapan yetişkinlerden farklı olarak ya onlara inanmayı seçiyor ya da onların anlattıkları ile kendi inandıklarını birleştirerek düşsel gerçekliği sürdürmeye devam ediyor. Film ne gerçek için hayal dünyasından vazgeçen fedakar yetişkin kalıbı kullanıyor ne de biz büyüdük ve kirlendi dünya dramı yapıyor. Tam tersine onların düşsel gerçekliğini nasıl devam ettirebileceğimizi gösteriyor. Böylece çocukluğu sınırlandırılmamış ve baskılanmamış en saf hali ile yansıtmayı başarıyor. Dolayısıyla düşsel gerçeklik çocukların hayal ürünü olmaktansa direkt gerçek olarak sunuluyor ve deneyimlenen şey de çocukluğun kendisi haline geliyor.

 

Filmin diğer yönü ise geçtiği dönem (1950’ler) göz önünde bulundurularak yakın zaman önce kaybedilen insanlığın nasıl tekrar bulunabileceğini gösteriyor. Taşra burada büyük bir önem arz ediyor çünkü ne kadar kötü olursa olsun her şey doğa sayesinde olması gerektiği düzene geri dönebilir. Tüketim odaklı şehirleşmenin (kapitalizmin) getirdiği doyumsuzluk her ne kadar kırsal yaşamı tehdit etse de, o her zaman orada bizi affetmek için bekliyor olacak. Size küçük bir tavsiyede daha bulunmak istiyorum. 1988 yılında bu film ile birlikte Grave of Fireflies aynı anda vizyona girdi ve paket halinde sunuldu. İzleyenler üzerinde bu şekilde derin bir etki bırakan iki filmi siz de bu şekilde izleyin derim. Grave of Fireflies sizi gerçekten çarpacak (gerçekten!) ancak ardından Totoro sayesinde de her şey için hala çok geç olmadığını göreceksiniz. (Umudu anlamak için önce umutsuzluğu deneyimlemelisiniz) 

Not: Yaşayabileceğiniz travmadan ben sorumlu değilim.

Tüm bu anlattıklarımın yanında teknik yönlerden de film gerçekten tatmin edici bir etki bırakıyor. Özellikle bunun 30 yıl önce yapıldığı düşünüldüğünde, aslında büyük bir başarı gözüyle de bakılabilir. Doğayı yansıtmadaki başarısı ile Miyazaki adeta biz insanlardan farklı bir yerde duruyor ve sürekli yükseliyor. Benim bu filme puanım 9,5. Mutlaka izleyin ve çevrenizdekilere de izletin.

“Ne kadar güzel bir ağaç.

Bu ağaç uzun yıllardır burada duruyor olmalı.

Ağaçlar ve insanlar eskiden çok iyi arkadaştılar.

Bu ağacı görür görmez evi almaya karar verdim. Umarım anneniz de sever”

giphy-3

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s