ANİME VE MANGA SÖZLÜĞÜ

Eğer anime ve manga dünyasına yeni girdiyseniz, çevirisi olmayan bazı Japonca terimler ile karşılaşmışsınızdır. Sürekli duyduğunuz bu terimler ana dilinde yaygınlaştığı için herkesçe bu şekilde kullanılıyor. Yani özel olarak arayıp anlamını bulmanız gerekiyor. Ben de bu yazıda en çok kullanılan terimleri açıklayarak işinizi kolaylaştırmaya çalışacağım. Öncelikle temel kavramlarla başlayalım.

*Manga: Japon kökenli çizgi roman ya da karikatürlerin tamamı için kullanılan bir sözcük.

*Anime: Japon kökenli animasyonlar. Seri ya da film olması fark etmez, animasyon ile yapıldıysa bu isimle tanımlanır.

cc8041edbdf105678d0751f38d4dc315

*Mangaka: Manga sanatçısı denilebilir. Manganın tamamını ya da en önemli kısımlarını üreten kişiler mangaka kabul edilir. Japonya’da oldukça ünlü ve saygın kişilerdir. 

*Light Novel: Genellikle 200 sayfayı pek geçmeyen ve içinde illüstrasyonlar bulunan gençlere hitap eden romanlardır. Anime ve mangaların ara hikayelerini konu alabilirler. Çin’de çıkan Light Novel’ler daha ünlüdür ve kısa bölümler halinde yayınlanan uzun hikayelerdir. Yani ülkeden ülkeye farklılık gösteriyor dikkat edin.

*Otaku: Bu terim aslında geniş bir anlama sahiptir. Kelime kökeni sizin-eviniz şeklinde olan otaku, herhangi bir uğraşıya saplantı derecesinde bağlanmış kişilerdir. Hayatının merkezine bunu koyar ve bunun için evden bile çıkmaz. Bu kişilerde sosyal bozukluk ve içine kapanıklık sık görülür. Bizim konumuzda bu kişi, anime ve manga bağımlısı oluyor. 

catxgtcxeaag1_q

 

*Cosplay: Anime ya da manga karakterlerinin kostümlerini giymek olarak tanımlanabilir. Bu şekilde partiler ve defileler yapmak Japonya’da çok yaygındır. 

*Manhua ve Manhwa: Sırasıyla, Çin ve Kore çizgi romanlarına verilen isimler.

*Filler: İngilizce bir kelime olsa da sıkça karşınıza çıkacağı için yazmak istedim. Kelime anlamı doldurucudur. Anime, uyarlandığı manganın günceline yetiştiği zaman manga ilerlesin diye aralara koyulan ekstra bölümlerdir. Bu bölümler orijinal hikayede bulunmaz ve izlemek zorunda da değilsiniz. En bilinen örneği Belach. 

042ebc5a2b688aee1e45092cf272b29d*Chibi: Değişik bir çizim tarzıdır. Genelde kız karakterlerde görülen tarz, kısa boyla ve oldukça şirin çizimlerle özdeşleşir. Çoğu manga ve animenin Chibi versiyonları da yapılıyor. Neden bilmiyorum ama ergenlerin buna oldukça ilgi gösterdiğini söyleyebilirim.  

*Fan Service: Genel olarak daha fazla seyirci çekmek için seyircinin arzularına yönelik koyulan içeriklerdir. Çeşitleri olsa da anime ya da mangada, nispeten erotik sahnelerin ve seksi kızların bulunması durumudur. Cinsellik yoktur.

giphy

Anime ve Manga dünyasının temel kavramlarından sonra tür isimleri geliyor. Genel olarak ingilizce kategori isimleri (comedy, mature, sci-fi, horror…) mevcut fakat bunların yanında özel anlamları olan Japonca türler de var. İngilizceye zaten aşina olunduğu bu kısımda sadece Japonca olan terimleri açıklayacağım. 

c3feedbroprnjqtxvbt0o7ga6vg*Shounen: Kelime olarak genç erkek anlamına geliyor. Genel olarak 13+ erkeklere hitap eden türün içinde dövüş, macera, savaş ve komedi unsurları bulunur. Yani kısacası erkek çocuklarını seveceği yapımlardır. Anime ve mangaların büyük bir kısmı bu türdedir. 

*Shoujo: Kelime anlamı genç kızdır. Genel olarak 13+ kızlara hitap eden türün içinde savaş, büyü, romantizm ve komedi unsurları bulunur. Kız çocuklarının seveceği yapımlardır. 

*Shoujo Ai ve Shounen Ai: Üstteki konuları içermekle birlikte sırasıyla kız kıza ve erkek erkeğe yoğun sevgi içeren yapımlardır. Yaş sınırı düşüktür ve cinsellik görülmez.

*Josei: Yetişkin kadın anlamına gelmektedir. Genelde 17+ yetişkin kadınlara hitap eden türün içinde dram, romantizm ve cinsellik gibi unsurlar bulunur.

*Seinen: Yetişkin erkek anlamına gelmektedir. Genellikle 17+ yetişkin erkeklere hitap eden türün içinde dram, cinsellik ve savaş gibi unsurlar bulunur.

*Yaoi ve Yuri: Üstteki konuları içermekle birlikte sırasıyla erkek erkeğe ve kız kıza aşk içeren yapımlardır. Shounen Ai ve Shoujo Ai’nin daha ileri versiyonudur. 17+ yetişkin kategoriye dahil edilebilir.

giphy1*Mecha: İngilizce kökeninden konusunu tahmin edebilirsiniz ama yine de yazıyorum. Bu tarz yapımlarda mekanik özellikleri öne çıkan robotlar, silahlar ya da araçlar söz konusudur. İnsanların kullandığı dev robotlar bu isimle de anılır.

*Dementia: Kafa karıştıran türden hikayelerin bulunduğu animelerdir.

*Doujinshi: Amatör. Manga ve animlerden esinlenen hayranların yarattıkları yapımlar.

*Ecchi: Sapık anlamına gelir. Kadın karakterlerin vücutlarının nispeten abartılı olduğu, fan service yoğunluklu ve 13-17 arası erkeklere hitap eden yapım. Cinsellik bulunmaz, sadece kısmen naif sapıklık. Komedi ile birleşiktir.

*Hentai: Yoğun miktarda cinsellik içeren, 18+ yetişkin animeleridir. Cinsel ilişki vardır.

Evet Japonlar’ın değişik zevkleri ve ilgi alanları var kabul ediyorum fakat yukarıda dikkatinizi çeken (belki de hoşunuza gitmeyen) bazı kategoriler, nispeten azınlıkta olsalar da yine de mevcutlar. Ayrıca sandığınız gibi cinsel değil duygusal ağırlıkları daha fazla. Sevmiyorsanız da ön yargılı olmamaya çalışın. 

Türleri de açıkladığıma göre sıra karakterlere geldi. Karakter derken belli başlı stereotiplerden bahsediyorum. Anime ve manga karakterleri genellikle, aşağıda yazacağım belli tip kalıplarına göre yapılırlar. Bunlar klişe hollywood kalıplarından farklı olarak daha eğlencelidir ve sıkmazlar. Önce -dere uzantılı olanlarla başlıyorum.

tumblr_ol12myogpr1v1bqj0o1_500*Yandere: Sevgisini göstermekten çekinmeyen ve güzel-sevimli olan bu karakterler kötü bir özelliğe de sahiptir. Sevdikleri için ne kadar ileri gidebilecekleri tahmin edilemez. Sevdiği kişiye zarar verenlere savaş açabilir hatta yok edebilirler. Sevgilerinin karşılığını alamazlarsa da en büyük gazabı o kişiye gösterirler.

*Tsundere: Oldukça utangaç olan bu karakter sevdiği için bir hoşluk yapsa da, yanlış anlama senin için yapmıyorum şeklinde konuşarak kendi kendini sabote eder. Ani çıkışları ve kıskançlıkları olabilir fakat karşısındaki kişi onun hislerinden habersiz olduğu için o kişinin kafası sürekli karışır. Kendilerini sürekli zor durumda bırakırlar.

*Deredere: İlgisini ve sevgisini zaman mekan fark etmeden gösteren, oldukça pozitif ve enerjik karakterlerdir. Genellikle yan rollerde görülürler.

*Dandere: Sessiz ve utangaç karakterlerdir. Hoşlandıkları kişinin onun hislerinden haberdar olması pek mümkün değildir. Bu karakterler genelde duyguları sayesinde genelde yapmayacakları şeyler yaparlar ve sosyal olarak gelişim gösterirler.

1ca254d503e828474ef575a12045316a040cd763_00

*Kamidere: Kami kelimesi tanrı demektir ve kamidere karakteri de tanrı kompleksine sahip olan kişiler için kullanılır. Narsist ve idealist olmaları en bariz özellikleridir. Death Note karakteri Light Yagami, herkesin ilk aklına gelendir.

*Kuudere: Cool kelimesinden türetilen bir terimdir. Bu karakterler karizmatik havaları sayesinde öne çıkarlar ve güçlü bir imaj çizerler. Oldukça sakin, hatta içine kapanık olabilirler. Konuşmaktan kaçınırlar fakat bu utangaçlıktan değildir. Duygusal meselelerde ise zayıftırlar.

*Undere: Kendisine her söyleneni kabul eden ve genellikle biraz salak olan karakterlerdir. Sıkıcı ya da gereksiz olduğu düşünülür (bana göre de öyle).

*Mayadere: Önce düşman olarak ortaya çıkan fakat daha sonradan taraf değiştiren karakterlere denilebilir.   

*Oujidere ve Himedere: Kelime kökenleri olarak sırasıyla prens ve prenses anlamlarında kullanılırlar. Anlamından da anlaşılacağı gibi kendisine prens/prenses gibi davranılmasını isteyen ve bu olmazsa da sapıtan karakterler için kullanılır.

*Moe: Ürkek, saf ve yardıma muhtaç olan bu karakterler izleyende koruma isteği uyandırmaktadır. Küçük sevimli çocuk kişiliğine sahiplerdir.

*Yangire: Yandere’den farklı larak bu kişiler şiddete başvurmak için ciddi bir sebebe ihtiyaç duymazlar. Herhangi bir olayda aniden parlayabilirler.

 

d7560490a997d0ed77c203ddecf364414bd9bd1d_hq1

*Neko: Kedi kulaklı hatta kuyruklu olan, yani kediye benzeyen karakterlerdir. Tuhaf biliyorum ama Japonların bu konuda değişik bir fetişi var. 

Karakterler genel olarak bu şekilde. Tabi ki bunlar birbirlerini içerebilir ya da toplamı da olabilir ama karakterlerin genel hatları bunların üzerinden belirleniyor. Ayrıca yukarıda açıkladığım otaku da bu karakterlerin arasında sayılabilir.

Son olarak da Japonların sıkça kullandığı saygı/unvan eklerini yazıp bitireceğim. Bunlar genellikle ismin ya da akrabalık sıfatının sonuna eklenirler.

*-san: Bay/bayan gibi temel saygı unvanına denk gelir. En sık kullanılan ektir.

*-sama: Öncekinden biraz daha yüksek bir unvana denk düşer. Saygı duyduğunu belirtmek için özellikle kullanılır.

*-kun: Genellikle erkekler için kullanılan bu ek, sevgi ve samimiyet içeren bir saygı ekidir. Yaşça veya mevkice küçük olanlara karşı kullanılır.

*-chan: Genellikle kızlar için kullanılan bir sevgi ifadesidir. Küçük çocuklar ve aşıklar arasında da kullanılır, çocuksu bir sevimlilik içerir.

394c0f550f7ac3d895e26f5074531bef25d69856_hq

*Senpai: Bu kelime, bir grup içerisinde diğerlerinden büyük ya da kıdemli kişiler için kullanılır. En çok okullarda rastlanır.

*-dono: Tono kökeninden lord anlamına gelir. Duyulan en büyük saygı ifadesidir.

*Ek kullanmamak: Kişinin adını olduğu gibi kullanmak en samimi ve yakın ilişkilere özgüdür. Bunu genellikle aile ve en yakın arkadaşlar yapabilir. İzinsiz söylenirse saygısızlık olarak algılanır. 

Umarım bu kaynak yeterince kapsamlıdır ve işinize yarar. Sonraki içerikte görüşmek üzere…

wgqwd

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s